1. Inleiding: wat is een e-learningtool? 

Een e-learningtool is een software waarmee opleidingen van op afstand kunnen worden aangestuurd.

De studenten krijgen toegang tot online multimedia opleidingsmiddelen en de lesgevers kunnen de opleidingstrajecten aanmaken, voorstellen, volgen en begeleiden.

2. Welke zijn de grote onderdelen van een e-learningtool? 

De e-learningtools omvatten twee hoofdmodules:

- de module voor het beheer van cursussen of LMS;

- de module voor de creatie van cursussen of LCMS (Learning Content Management System).

De module LMS (Learning Management System) wordt geïnstalleerd op een server. De studenten krijgen een website te zien die toegang biedt tot de opleidingsmiddelen via een webbrowser. De lesgevers beschikken over functionaliteiten om de trajecten van de studenten te beheren en de resultaten op te volgen.

De module LCMS vereist meestal een installatie op de computers van de mensen die de opleiding uitwerken (ondanks de verhoging van de bandbreedtes blijft full web productie nog te belastend). Met de module LCMS kan de inhoud van opleidingen worden aangemaakt en beheerd.

3. Welke zijn de belangrijke functionaliteiten van een e-learningtool? 

• de authenticatie van de gebruikers 

native, via een extern systeem (LDAP, specifiek via webservices, op basis van een certificaat) of op basis van een SSO-systeem (Single Sign On)

• het administratieve beheer (LMS):

- het beheer van de toegangsrechten (dit kan native zijn of geëxternaliseerd worden - het beheer van verloren wachtwoorden mag niet uit het oog worden verloren); 

- het beheer van de cursussen, inclusief het beheer van opleidingscatalogi (groepering per thema, creatie van beschrijvende fiches), het beheer van voorgestelde documenten met bijkomende informatie, de creatie en het beheer van enquêtes over de opleidingen, de planning van de cursussen (om studenten te informeren en de beschikbaarheid van mentors te garanderen), de verificatie van de links naar voorgestelde externe resources.

- het beheer van de inschrijvingen, wat het beheer van gebruikersgroepen, de hiërarchische organisatie van de groepen, het beheer van de vereiste voorkennis vereist;

- het beheer van de facturatie

- de opvolging van de studenten, een fundamenteel element van een LMS:

- de opvolging van de trajecten

- de opvolging van de eigenlijke leertrajecten (bijhouden van de gevolgde cursussen, registreren van de resultaten behaald bij de verschillende tests, analyseren van die resultaten om het meest geschikte traject voor te stellen in functie van de doelstellingen van de student) 

- de functionaliteiten inzake mentoraat: activeringsacties, aanmoedigingsacties (de mentoraatsacties moeten automatiseerbaar zijn zodat de mentor verschillende honderden studenten tegelijk kan beheren en zich kan concentreren op de pedagogie en de didactiek)

- de historiek van de pogingen door de studenten

- het genereren van specifieke rapporten voor de student maar ook globale rapporten (naar de studenten, naar de lesgevers [de tutors]) 

- de aflevering van diploma's of certificaten

- de analyses en statistieken

- over het volgen van de cursussen (datum van eerste bezoek, aantal bezoeken, datum van laatste bezoek) 

- over de duur die nodig is om de verschillende modules te assimileren

- over het slaagpercentage van de verschillende modules

- over de inschatting van de moeilijkheidsgraad van de testen

- de interactie met de studenten

- asynchroon via mail (die geïntegreerd moet zijn in de tool en templates met variabelen moet aanbieden) en agenda voor de visualisatie van de planningen voor individuele opleidingen en groepsopleidingen en het beheer van evenementen

Andere elementen zijn nuttig zoals een downloadruimte (voor de verzending van documenten naar de studenten, het voorstellen van lijsten met links naar websites), een FAQ en een wiki (maakt het mogelijk documenten in te voegen die herzien kunnen worden per gebruiker).

- synchroon via telefoon, chat of web conferencing (deze middelen zouden idealiter geïntegreerd moeten zijn in het LMS-platform)

- samenwerkingstools zoals:

- discussieforum (plaats voor rechtstreekse uitwisselingen om de studenten de mogelijkheid te geven hun indrukken te delen en samen vooruitgang te boeken), white board, blog (voor de creatie van een pedagogisch netwerk rond een cursus, een module, een resource), e-portfolio

- mogelijkheden om nota's aan te maken voor de student

- het beheer van de competenties

- referentielijst van competenties

- referentielijst van beroepen

De twee referentielijsten kunnen verbonden worden aan elke opleidingsinhoud en/of aan elke student. Een student kan zo een competentierooster en een beroepsrooster hebben, en een competentieniveau en een beroepsniveau afhankelijk van de reeds gevolgde trajecten. Het is mogelijk de studenten te groeperen op basis van te ontwikkelen competenties (identificatie van de vereiste voorkennis bijvoorbeeld), ontwikkelingstrajecten of competentiekaarten aan te maken.

- het beheer van de opgeslagen informatie

- hulp bij het beheer en de monitoring van de infrastructuur (om de toegankelijkheid van de resources te garanderen) 

• de creatie van de cursussen (LCMS): 

- de granulariteit van de cursussen: curriculum (opleidingstraject), cursus, les (= module), pagina, media (leerobject)

- mogelijkheid om pagina's te assembleren in modules met automatisering van de navigatie binnen de modules

- de modellen om de inhoud voor te stellen

- de notie storyboard

- hulp bij de creatie van de verschillende types testen

- hulp bij de opbouw van de logica om van de ene module naar de andere te navigeren (o.b.v. het gevolgde leertraject en de resultaten op de testen bij het einde van de modules) 

- meertaligheid

- quizzen

- mindmaps

- podcasts: afbeeldingen, audio, foto - podcasts zijn zeer nuttig voor mobiel gebruik

- mogelijkheid om te verspreiden op verschillende media: cd-rom / dvd-rom, internet, LMS-platform

In de open source wereld kunnen de volgende oplossingen gebruikt worden voor professionele doelstellingen:

Dokeos (fork van Claroline)

Moodle

Claroline

Chamilo (fork van DOKEOS)

Naast Dokeos, Moodle, Claroline en Chamilo moeten ook de oplossingen Sakai en Ganesha in aanmerking worden genomen.

De duurzaamheid en het hergebruik van het pedagogisch materiaal veronderstellen dat men dit kan recupereren wanneer men van het ene e-learningplatform overgaat naar het andere.

Dit is een grote uitdaging: de opbouw van e-learninginhoud vergt grote persoonlijke investeringen vanwege de personen die de inhoud aanmaken en veel financiële middelen.

De naleving van de volgende standaarden biedt de gewenste garanties inzake interoperabiliteit tussen e-learningplatformen.

• SCORM 1.2
• SCORM 2004

Vaak is de software nog beperkt tot de versie SCORM 1.2.